Ngày 16/1 năm nay, khi mới chỉ bước sang năm mới 2015 được nửa tháng, Nga cắt gas sang Ukraine. Động thái này đã làm ảnh hưởng khá nghiêm trọng đến một phần châu Âu, khi mà Nga là nước cung cấp đến 1/3 lượng khí đốt cho lục địa này.
Từ trước đến nay, “mùa đông lạnh” vẫn là yếu tố thường được nước Nga tận dụng để tạo ảnh hưởng lên châu Âu. Có hai nhà độc tài đã thất bại trong mưu đồ mở rộng lãnh thổ châu Âu sang phía Đông: Napoleon Bonaparte và Adolf Hitler – cả hai đều “ngã ngựa” trước mùa đông nước Nga. Ở châu Âu, người ta vẫn luôn coi nước Nga sẽ thành công khi có thể “xuất khẩu giá lạnh sang châu Âu.”
Chưa bao giờ quên những cú sốc cắt khí đốt
Một nửa số khí đốt châu Âu mua của Nga đi qua đường ống Ukraine – những nước ảnh hưởng đầu tiên có thể kể đến là Ba Lan, Áo, Slovakia… Hàng loạt nhà máy ở châu Âu do bị cắt nguồn khí đốt cung cấp, đã phải ngừng hoạt động, như các nhà máy điện hay sản xuất thức ăn gia súc. Vấn đề là liệu khí đốt có bị cắt lâu dài hay không mà thôi.
Tuy nhiên, năm ngoái, châu Âu đã nhập khẩu 155 tỷ mét khối khí đốt từ Nga, hiện nay dự trữ của châu Âu vẫn còn 75 tỷ mét khối nhờ mùa đông năm ngoái cũng không lạnh nhiều. Lần cắt khí đốt này của Nga vào thời điểm đầu năm mới, mùa đông đã dần qua đi, bắt đầu sang xuân, và lại là một mùa đông ít lạnh.
Trước mắt, châu Âu sẽ còn vài tháng để tìm một nhà cung cấp khí đốt khác để thay thế, nếu như lần này Nga quyết định cắt lâu dài. Na Uy là một nhà cung cấp khí đốt tương đối mạnh, có thể tăng sản lượng được, nhưng không nhiều. Nền kinh tế Trung Quốc lớn thứ hai thế giới tăng trưởng chậm, cũng như Nhật Bản cho một số nhà máy điện hạt nhân hoạt động trở lại (sẽ giảm lượng khí hóa lỏng nhập khẩu của nước này), đều làm giảm nhu cầu năng lượng hóa thạch của thế giới trong thời gian sắp tới. Châu Âu nhập khẩu 200 tỷ mét khối khí hóa lỏng một năm, nhưng chỉ tiêu thụ 25% lượng khí hóa lỏng này, còn lại để dự trữ.
Từ năm 2009, EU đã thúc đẩy tự do thị trường khí đốt, thông qua “Gói năng lượng thứ ba” mà theo đó, Nga không được cùng lúc vừa sở hữu, vừa kiểm soát các đường ống khí đốt trên lãnh thổ EU. Tháng 4/2014, Nga đã kiện lên Tổ chức thương mại thế giới (WTO) chống lại quyết định này của EU, ngay sau đợt trừng phạt thứ nhất của Phương Tây được đưa ra chống lại nước Nga. Ngoài ra, EU còn sử dụng tiền thuế của dân Châu Âu đầu tư vào các điểm kết nối khí đốt, nhằm đa dạng hóa nguồn cung cấp khí đốt, phòng hờ nếu “quan hệ khí đốt” với Nga trục trặc, họ có thể mua gas của một nguồn khác.
Châu Âu chưa bao giờ quên những cú sốc trong các năm 2006 và 2009, khi nước Nga có những bất đồng với Ukraine về nợ nần khí đốt, đã cắt khí đốt sang Châu Âu. Chính vì thế mà Châu Âu đã có những thay đổi lớn về chính sách năng lượng. Lítva, nước nhập khẩu 100% khí đốt từ Nga đã bắt đầu chuyển sang mua khí hóa lỏng của Na Uy từ tháng 12/2014 là động thái mới nhất của quá trình dịch chuyển này.
Trước khi việc cắt gas mới nhất này xảy ra, EU đã là người trung gian cho Ukraine và Nga tìm sự thỏa hiệp giữa việc thanh toán các khoản nợ cũ và giá khí đốt trong giai đoạn mới, với mong muốn ít nhất việc cung cấp gas từ Nga sang Châu Âu qua đường ống Ukraine vẫn được tiếp tục trong ít nhất quý đầu năm 2015. Tuy nhiên, đàm phán không thành công và trước đó, việc nhập khẩu khí đốt của Ukraine từ phương Tây, đã bắt đầu.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét